جهان شیمی

اسید سولفامیک چیست

اسید سولفامیک یا سولفامیک اسید یک ترکیب جامد پودری سفید رنگ، دارای ذرات ریز و کریستالی درخشان و با فرمول مولکولی (H₃NSO₃) است. اسید سولفامیک در آب محلول بوده و با نام های دیگری مانند آمیدو سولفوریک اسید، آمیدو سولفونیک اسید، آمینو سولفونیک و اسید سولفامیدیک نیز شناخته می شود. این اسید نسبتا قوی به راحتی نمک سولفامات تشکیل می دهد.

خصوصیات اسید سولفامیک

جرم مولکولی این اسید 97.10 گرم بر مول، چگالی آن 2.15 گرم بر سانتی متر مکعب و نقطه ذوب آن 205 درجه سانتی گراد است. این اسید که در آب، الکل ها، استون و مواد با پایه نیتروژن محلول است، غیر فرار، غیر سمی و بی بو است. اسید سولفامیک قابلیت خورندگی در دزهای بالا داشته، غیر قابل احتراق و انفجار است.

ساختار مولکولی اسید سولفامیک

اسید سولفامیک ساختاری چهاروجهی دارد. این ماده از یک اتم گوگرد منفرد تشکیل شده که با پیوند کووالانسی یگانه به گروه های هیدروکسیل و آمینه و توسط پیوندهای دوگانه به دو اتم اکسیژن متصل شده است.

روش سنتز سولفامیک اسید

سولفامیک اسید به صورت صنعتی با استفاده از ترکیبات اوره با مخلوطی از تری اکسید گوگرد و اسید سولفوریک یا اولئوم سنتز می شود. سنتز این ترکیب در دو مرحله و به صورت زیر انجام می گیرد.

OC(NH₂)₂ + SO₃ → OC(NH₂)(NHSO₃H)

OC(NH₂)(NHSO₃H) + H₂SO₄ → CO₂ + 2 H₃NSO₃

محلول آبی اسید سولفامیک ناپایدار است. به همین دلیل، به آرامی هیدرولیز می شود تا به بی سولفات آمونیوم جامد کریستالی تبدیل شود. پس از گرم کردن، سولفامیک اسید با الکل واکنش می دهد. نمک آمونیوم حاصل از این واکنش در حضور کاتالیزوری مانند اوره تولید می شود.

ROH + H₂NSO₃H → ROS(O)₂O⁻ + NH₄⁺

در نبود کاتالیزور، سولفامیک اسید در دمای زیر 100 درجه سانتی گراد با اتانول واکنش نمی دهد. خصوصیات سولفامیک اسید مشابه اوره است. به این صورت که هر دو ترکیب با انحلال در آب، آمونیاک آزاد می کنند. تفاوت این دو ترکیب نیز در این است که محصول دیگر حاصل از واکنش برگشتی در اسید سولفامیک، اسید سولفوریک است، در حالی که ترکیب اوره گاز CO₂ تولید می کند.

H₃NSO₃ + H₂O → H₂SO₄ + NH₃

سولفامیک اسید دارای نقطه ذوب 205 درجه سانتی گراد است. این ترکیب در دمای بالاتر به آب، تری اکسید گوگرد، دی اکسید گوگرد و نیتروژن تجزیه می شود.

مهم ترین کاربرد های اسید سولفامیک

• تولید سیلیکات سدیم، تهیه سولفامات آمونیوم، تولید مواد داخل کپسول های اطفای حریق آتش نشانی، تولید رنگ و رنگدانه و پیگمنت و رزین، تولید اکسید نیتروژن در واکنش با اسید نیتریک، تولید مواد شیمیایی و جداسازی یون های نیتریت، تولید رزین، ساخت و تولید بسیاری از داروهای درمانی همچون آنتی بیوتیک، نوکلئوزید، داروهای بیماری HIV، داروهای ضد صرع و کاهش وزن
• از بین بردن زنگ زدگی و سنگ آهک در صنایع سرامیک
• کاتالیزور فرآیند استری سازی
• منعقد کننده رزین های اوره-فرمالدئید
• یک تثبیت کننده کلرید در صنعت خمیر و کاغذ
• در برج های خنک کننده
• صنایع نساجی
• صنعت پلاستیک
• ماده رقیق کننده در کندانسورها
• به عنوان کاتالیست سبز در تولید آمید از کتوکسیم و به عنوان ماده تیترانت در تعیین حجم تزریق بورت و عامل کالیبراسیون شیمیایی
• پیش ساز در شیرین کننده های مصنوعی

روش بسته بندی و شرایط نگهداری اسید سولفامیک

• اسید سولفامیک مایع و پودری باید در ظروف دربسته و در مکانی خشک و خنک نگهداری شود.
• این مواد را می توان برای طولانی مدت و در ظروف آزمایشگاهی، پاکت های پلاستیکی یا الیافی نگهداری کرد.
• آمیدوسولفونیک اسید را باید در مکانی با تهویه مناسب و دور از نور خورشید نگهداری کرد.
• اسید سولفامیک در بسته بندی های 25 کیلوگرمی به بازار عرضه و به فروش می رسد.

رعایت نکات ایمنی اسید سولفامیک MSDS

• هنگام حریق، گازهای سمی تولید کرده و در زمان انتشار CO₂، از پودر خشک شیمیایی یا فوم می توان استفاده کرد.
• سبب تحریک پوست و چشم ها می شود. در صورت تماس، چشم ها را حداقل 15 دقیقه با آب فراوان شستشو دهید. نگام شستن پلک ها باید باز باشد.
• هنگام کار با مواد شیمیایی از عینک ایمنی، لباس مناسب، ماسک و دستکش استفاده کنید.
• از بلع و استنشاق این ماده به شدت پرهیز کنید. زیرا سبب تهوع، استفراغ، سوزش، سرفه، سرگیجه، سر درد، التهاب حنجره و تنگی نفس می شود.
• دقت شود استفاده در مقادیر زیاد ممکن است باعث خوردگی فلزاتی نظیر مس، آلومینیوم و سایر فلزات شود.

اسید سولفامیک چیست

اسید سولفامیک یا سولفامیک اسید یک ترکیب جامد پودری سفید رنگ، دارای ذرات ریز و کریستالی درخشان و با فرمول مولکولی (H₃NSO₃) است. اسید سولفامیک در آب محلول بوده و با نام های دیگری مانند آمیدو سولفوریک اسید، آمیدو سولفونیک اسید، آمینو سولفونیک و اسید سولفامیدیک نیز شناخته می شود. این اسید نسبتا قوی به راحتی نمک سولفامات تشکیل می دهد.

خصوصیات اسید سولفامیک

جرم مولکولی این اسید 97.10 گرم بر مول، چگالی آن 2.15 گرم بر سانتی متر مکعب و نقطه ذوب آن 205 درجه سانتی گراد است. این اسید که در آب، الکل ها، استون و مواد با پایه نیتروژن محلول است، غیر فرار، غیر سمی و بی بو است. اسید سولفامیک قابلیت خورندگی در دزهای بالا داشته، غیر قابل احتراق و انفجار است.

ساختار مولکولی اسید سولفامیک

اسید سولفامیک ساختاری چهاروجهی دارد. این ماده از یک اتم گوگرد منفرد تشکیل شده که با پیوند کووالانسی یگانه به گروه های هیدروکسیل و آمینه و توسط پیوندهای دوگانه به دو اتم اکسیژن متصل شده است.

روش سنتز سولفامیک اسید

سولفامیک اسید به صورت صنعتی با استفاده از ترکیبات اوره با مخلوطی از تری اکسید گوگرد و اسید سولفوریک یا اولئوم سنتز می شود. سنتز این ترکیب در دو مرحله و به صورت زیر انجام می گیرد.

OC(NH₂)₂ + SO₃ → OC(NH₂)(NHSO₃H)

OC(NH₂)(NHSO₃H) + H₂SO₄ → CO₂ + 2 H₃NSO₃

محلول آبی اسید سولفامیک ناپایدار است. به همین دلیل، به آرامی هیدرولیز می شود تا به بی سولفات آمونیوم جامد کریستالی تبدیل شود. پس از گرم کردن، سولفامیک اسید با الکل واکنش می دهد. نمک آمونیوم حاصل از این واکنش در حضور کاتالیزوری مانند اوره تولید می شود.

ROH + H₂NSO₃H → ROS(O)₂O⁻ + NH₄⁺

در نبود کاتالیزور، سولفامیک اسید در دمای زیر 100 درجه سانتی گراد با اتانول واکنش نمی دهد. خصوصیات سولفامیک اسید مشابه اوره است. به این صورت که هر دو ترکیب با انحلال در آب، آمونیاک آزاد می کنند. تفاوت این دو ترکیب نیز در این است که محصول دیگر حاصل از واکنش برگشتی در اسید سولفامیک، اسید سولفوریک است، در حالی که ترکیب اوره گاز CO₂ تولید می کند.

H₃NSO₃ + H₂O → H₂SO₄ + NH₃

سولفامیک اسید دارای نقطه ذوب 205 درجه سانتی گراد است. این ترکیب در دمای بالاتر به آب، تری اکسید گوگرد، دی اکسید گوگرد و نیتروژن تجزیه می شود.

مهم ترین کاربرد های اسید سولفامیک

• تولید سیلیکات سدیم، تهیه سولفامات آمونیوم، تولید مواد داخل کپسول های اطفای حریق آتش نشانی، تولید رنگ و رنگدانه و پیگمنت و رزین، تولید اکسید نیتروژن در واکنش با اسید نیتریک، تولید مواد شیمیایی و جداسازی یون های نیتریت، تولید رزین، ساخت و تولید بسیاری از داروهای درمانی همچون آنتی بیوتیک، نوکلئوزید، داروهای بیماری HIV، داروهای ضد صرع و کاهش وزن
• از بین بردن زنگ زدگی و سنگ آهک در صنایع سرامیک
• کاتالیزور فرآیند استری سازی
• منعقد کننده رزین های اوره-فرمالدئید
• یک تثبیت کننده کلرید در صنعت خمیر و کاغذ
• در برج های خنک کننده
• صنایع نساجی
• صنعت پلاستیک
• ماده رقیق کننده در کندانسورها
• به عنوان کاتالیست سبز در تولید آمید از کتوکسیم و به عنوان ماده تیترانت در تعیین حجم تزریق بورت و عامل کالیبراسیون شیمیایی
• پیش ساز در شیرین کننده های مصنوعی

روش بسته بندی و شرایط نگهداری اسید سولفامیک

• اسید سولفامیک مایع و پودری باید در ظروف دربسته و در مکانی خشک و خنک نگهداری شود.
• این مواد را می توان برای طولانی مدت و در ظروف آزمایشگاهی، پاکت های پلاستیکی یا الیافی نگهداری کرد.
• آمیدوسولفونیک اسید را باید در مکانی با تهویه مناسب و دور از نور خورشید نگهداری کرد.
• اسید سولفامیک در بسته بندی های 25 کیلوگرمی به بازار عرضه و به فروش می رسد.

رعایت نکات ایمنی اسید سولفامیک MSDS

• هنگام حریق، گازهای سمی تولید کرده و در زمان انتشار CO₂، از پودر خشک شیمیایی یا فوم می توان استفاده کرد.
• سبب تحریک پوست و چشم ها می شود. در صورت تماس، چشم ها را حداقل 15 دقیقه با آب فراوان شستشو دهید. نگام شستن پلک ها باید باز باشد.
• هنگام کار با مواد شیمیایی از عینک ایمنی، لباس مناسب، ماسک و دستکش استفاده کنید.
• از بلع و استنشاق این ماده به شدت پرهیز کنید. زیرا سبب تهوع، استفراغ، سوزش، سرفه، سرگیجه، سر درد، التهاب حنجره و تنگی نفس می شود.
• دقت شود استفاده در مقادیر زیاد ممکن است باعث خوردگی فلزاتی نظیر مس، آلومینیوم و سایر فلزات شود.