جهان شیمی

جوش شیرین چیست

جوش شیرین یا بی کربنات سدیم یک باز است که در تماس با اسید واکنش می دهد. این واکنش شیمیایی، دی اکسید کربن تولید می کند. این ماده اغلب در صنایع غذایی کاربرد دارد. زیرا، موجب افزایش خمیر یا مایه می شود. این واکنش، حباب های گاز دی اکسید کربن را گیر می اندازد.

هنگامی که جوش شیرین در تماس با اسید قرار بگیرد، واکنش بلافاصله اتفاق می افتد. وقتی عمل پختن صورت گیرد واکنش آرام اتفاق افتاده و صعود به یکباره اتفاق نمی افتد. پودر نانوایی این مشکل را برطرف می کند. زیرا محتویات آن به گونه ای است که دی اکسید کربن را در مراحل گوناگون فرآیند پخت تولید می کند.

جوش شیرین خوراکی چیست

بی کربنات سدیم به دو صورت صنعتی و خوراکی وجود دارد. جوش شیرین خوراکی از ۱۰۰٪ بی کربنات سدیم و جوش شیرین غیر خوراکی از ۱۰۰٪ کربنات سدیم ساخته شده است. جوش شیرین صنعتی یا شیمیایی فقط در شستشو و تمیز کردن کاربرد دارد. در غذا یا پخت هرگز استفاده نمی شود زیرا جوش شیرین صنعتی قوی تر است. جوش شیرین صنعتی نرم تر است و برای چیزهایی مانند پاک کردن لکه، مواد شوینده خانگی و پاک کننده های عمومی کاربرد دارد. جوش شیرین خوراکی اغلب با اسید واکنش داده و به طور چشمگیری طعم غذا را تغییر می دهد.

برای تشخیص جوش شیرین خوراکی فقط کافی است روی بسته بندی جوش شیرین را نگاه کنید. اگر واژه Food Grade روی کیسه یا توضیحات آن درج شده باشد، خوراکی و در غیر این صورت صنعتی است. نوع خوراکی بی کربنات سدیم، در آب محلول و در الکل نامحلول است.

جوش شیرین چه کاربردهایی در غذا دارد

• مهم ترین کاربرد جوش شیرین در تولید انواع کیک، نان، کلوچه، پیراشکی و سایر مواد غذایی است. این ماده به مخلوط اولیه مواد غذایی و شیرینی ها افزوده شده و منجر به آزاد شدن گاز کربن دی اکسید می شود. به عبارتی موجب می شود خمیر کیک یا نان، پف کند.
• این ترکیب در برخی از نوشابه ها نیز وجود دارد. طعم تند و سوزش آور در برخی از نوشیدنی ها، حاصل اضافه کردن این ترکیب است.
• در برخی موارد از جوش شیرین برای طبخ سبزیجات با برگ های سبز استفاده می شود. این ماده از تخریب کلروفیل در بافت سبز برگ سبزیجات جلوگیری کرده و موجب حفظ کیفیت و خواص سبزی ها می شود.
• پودر معروف پخت و پز با نام پکینگ پودر حاوی حدود 30% از جامد جوش شیرین است. جوش شیرین برای سوخاری کردن یا پوشاندن خوراکی‌ ها با نان خرد شده، به ویژه در غذاهای سوخاری، مورد استفاده قرار می گیرد تا غذا ترد تر شود.
• یکی دیگر از کاربردهای جوش شیرین در غذا ایجاد فضاهایی برای عبور بخار است تا پودر سوخاری روی غذا مانده و پخش نشود.
• جوش شیرین برای تهیه انواع خوراکی ها و شیرینی ها، کرم ها و … کاربرد دارد. تغییرات شیمیایی این ترکیب در حین فرآیند پخت، از ایجاد طعم نامطلوب در غذا یا خوراکی جلوگیری می کند.

دیگر کاربرد های جوش شیرین

• به عنوان بو زدا در یخچال و فریزر
• تسکین درد عضلات و درمان ترش کردن معده
• به عنوان دهان شوییه
• یک بخش مفید در خمیر دندان و یک بخش مفید در آدامس های جویدنی

عوارض مصرف جوش شیرین در غذا

از آنجا که جوش شیرین با غذا یا آنچه با آن استفاده می شود واکنش شیمیایی ایجاد می کند، یکی از محتویات عمومی، معمول و متداول در غذاهای پخته شده است. در بعضی از دستورالعمل ها، به تنهایی عمل می کند. در حالی که در دیگر موارد نیاز به محتویات دیگر موجود در پودر نانوایی دارد تا کار بدرستی صورت گیرد. جوش شیرین غذا می تواند برای افرادی که رژیم کم سدیم دارند خطرناک باشد. مطابق USDA، نصف قاشق چای خوری جوش شیرین، 629 میلی گرم سدیم دارد. از آنجا که بسیاری از دستورالعمل های پخت غذا این مقدار را مجاز می داند، این مقدار آنقدر بد نیست که وعده غذایی خود را خراب کنید.

مطابق مرکز ملی سم شناسی عمده، جوش شیرین خیلی زیاد می تواند موجب بروز مشکلات زیاد بدنی شود. غلظت بالای سدیم می تواند منجر به حمله ها، آسیب کلیه و از دست رفتن آب بدن شود. بی کربنات روی پی اچ مایعات بدن موثر است. وقتی پی اچ خیلی بالا باشد، بدن سعی می کند دی اکسید کربن را نگه دارد تا اسیدیته مناسب را حفظ کند. این امر منجر به بروز مشکلات تنفسی می شود.

آبکاری پلاستیک چیست

پلاستیک های مهندسی شده مدرن به دلیل قابلیت انعطاف پذیری، ماشین کاری آسان و سطح عالی در صنایع کاربردهای بسیاری دارند. آبکاری پلاستیک به فرآیند رسوب الکتریکی یون های محلول از یک فلز بر سطح ماده ای دیگر گفته می شود. از آن جایی که پلاستیک ها رسانای الکتریکی نیستند، آبکاری آنها با چسبندگی مناسب سخت است.

اگر با محصولات پلاستیکی نظیر ABS، پلی پروپیلن، تفلون یا پلی کربنات سروکار داشته باشید باید به آن ها قابلیت رسانایی الکتریکی دهید. یکی از راه کارهای موثر در فلزی کردن این متریال ها، اضافه کردن پوشش فلزی به وسیله فرایندی است که آبکاری الکتریکی پلاستیک نامیده می شود.

عوامل موثر بر قیمت آبکاری پلاستیک

قیمت آبکاری پلاستیک بر اساس نوع پلاستیک و فلز مورد استفاده متفاوت است. خدماتی مانند آبکاری وکیوم پلاستیک، آبکاری کروم پلاستیک و آبکاری رنگی پلاستیک در کشورمان انجام می شود.

آبکاری پلاستیک چه مزایایی دارد

• تولید کنندگان در صنایع از آبکاری الکتریکی برای محافظت در برابر خوردگی و سایش، افزایش سختی سطح، ارتقا رسانایی الکتریکی و حتی بهبود ظاهر یک قطعه استفاده می کنند.
• آبکاری پلاستیک با فلز ظاهر پلاستیک را زیباتر کرده و حس کیفیت بالاتری را به بیننده القا می کند.
• آبکاری روی پلاستیک ابزاری موثر برای حفظ سطح در مقابل خوردگی بوده و آن را نسبت به خرابی و مواد شیمیایی مقاوم می کند. علاوه بر این، می تواند باعث افزایش قدرت و پایداری پلاستیک نیز شود.
• در صنعت خودرو، مزیت اصلی آبکاری روی پلاستیک این است که می تواند ظاهر لایه سطحی را بهبود بخشد.
• این تکنیک می تواند از آسیب دیدن پلاستیک در مقابل نور و خورده شدن آن جلوگیری کرده، به کنترل اتلاف انرژی هم کمک کند.

آبکاری پلاستیک چه کاربردهایی دارد

صنعت اتومبیل سازی

بر اساس آمارهای جهانی پلیمرها ۱۵-۲۰ درصد بخش های داخلی و خارجی اتومبیل ها را تشکیل می دهند. این ترکیبات علاوه بر وزن کمتر، انعطاف بیشتری به طراحی ها می دهند.

صنعت الکترونیک

از آبکاری نیکل و نیکل-کروم برای تقویت ظاهر قطعات پلاستیکی کامپیوترها و موبایل ها و نیز در دکمه های کنترل، کلیدها، دکمه ها و طیف وسیعی از کاربردهای الکتریکی استفاده می شود.

لوله کشی

استفاده از وسایل لوله کشی پلاستیکی به عنوان جایگزین های ارزان و سبک فلزات سبب ایجاد تقاضا برای آبکاری روی ابزارهای پلاستیکی شده است.

لوله های آبکاری شده با نیکل، پاسخگوی طیف وسیعی از افراد است. با این وجود، لوله هایی که با طلا آبکاری شده اند می تواند نیاز کسانی که به دنبال حمام و آشپزخانه جذاب تری هستند را برطرف کند.

تولید محصولات مقاوم در برابر حرارت

قطعات پلاستیکی که در حین ساخت یا استفاده در معرض دمای بالایی قرار می گیرند، ممکن است در برابر گرما صدمه ببینند. آبکاری فلزات به عنوان یک شیلد گرمایی برای به حداقل رساندن ریسک استفاده می شود.

محصولات خانگی و بهداشتی

آبکاری پلاستیک موجب راحت تر شدن پاکسازی آن ها می شود. اتصالات دوش، لوازم آشپزخانه و حمام، شیرهای ظرفشویی، دستگیره و کنترل نصب شده روی انواع لوازم خانگی و دستگاه های الکترونیکی از جمله این موارد است.

بهترین فلزات برای آبکاری پلاستیک

آبکاری پلاسیتک را با فلزات مختلفی نظیر طلا، نیکل، کروم و مس می توان انجام داد. در صورت نیاز به بهبود رسانایی الکتریکی، مس گزینه مناسبی است. آبکاری طلا یا نقره برای زیبایی محصول بسیار مناسب است. آبکاری نیکل نیز در سطح وسیعی در صنایع مختلف کاربرد دارد.

چالش های پیش رو در آبکاری پلاستیک چیست

چالش اصلی در برابر آبکاری پلاستیک، نارسانا بودن الکتریکی پلاستیک است. بنابراین، یون های فلزی با بار الکتریکی که با جریان DC تولید شده، طی فرآیند آبکاری به قطعه پلاستیکی نمی چسبند. در نتیجه، لازم است قبل از اجرای فرآیند آبکاری سنتی، سطح آن را با رسوب یک فیلم، رسانا کرد. این کار به روش های مختلفی انجام می شود.

معایب آبکاری پلاستیک با فلزات چیست

حذف آن ها سخت است

حذف آبکاری فلزی سخت است. زیرا گرما می بیند و به سطحی که به آن اسپری شده می چسبد. علاوه بر این، به همه درز ها و گوشه ها نیز وارد می شود.

به روال تخصصی نیاز دارند

این کار نیازمند ابزارها و تجهیزات خاص خود است. بنابراین، آبکاری پلاستیک در منزل و فضاهای غیر تخصصی امکان پذیر نیست. همین امر موجب افزایش هزینه های این کار می شود.

ضخامت آبکاری کم است

ضخامت لایه فلزی مورد استفاده خیلی نازک است. به همین دلیل، ممکن است در مقابل اشیای تیز آسیب ببیند.

آب اکسیژنه چیست

آب اکسیژنه یا همان پراكسيد هيدروژن ماده ای است که در صنايع كاغذ سازی، بهداشتی، دارويی، رنگ و صنايع مختلف ديگر كاربرد دارد. علت گستردگی كاربرد این ماده در صنایع مختلف، مربوط به خواص ویژه و غلظت های متفاوت اين ماده است. این ماده شیمیائی در داخل کشور با گریدهای صنعتی و غذایی مختلف، با درجه خلوص30الی 70% مورد استفاده قرار می گیرد.

دیگر نام های آب اکسیژنه

آب اکسیژنه با نام علمی هیدروژن پراکساید، در ایران با نام های آب اکسیژن و هیدروژن پراکسید نیز شناخته می شود. در زبان عربی نیز به نام های بيروكسيد الهيدروجين، فوق أكسيد الهيدروجين، الماء الأكسجيني و ماء الأوكسجين معروف است.

خواص فیزیکی و شیمیایی آب اکسیژنه

این ترکیب با نام علمی پراکسید هیدروژن، دارای فرمول مولکولی H₂O₂است. این ماده که به صورت محلول بیرنگ در آب دیده می شود بویی تند دارد. جرم مولکولی آن 34.0147 g/molاست.

عدد اسیدی آن 11.75 بوده، دمای ذوب -0.43 °C و دمای جوش 150.2 °C دارد. آب اکسیژنه در آب، اتر و الکل محلول، در هیدروکربن های سبک نامحلول است.

آب اکسیژنه چه کاربردهایی دارد

این ماده شیمیایی در صنعت شیمی و پتروشیمی، صنایع آرایشی، بهداشتی و دارویی، پزشکی، صنایع غذایی، صنایع کاغذ و کاغذ سازی، صنایع نساجی و رنگرزی، صنایع آبکاری، صنعت متالوژی، صنایع رنگ، تصفیه آب و پساب صنایع الکترونیک کاربرد دارد.

روش تهیه آب اکسیژنه چگونه است

تقریبا 90% آب اكسيژنه مورد استفاده در دنيا، به روش اتواكسيداسيون آنتراكينون تولید می شود. در این روش، آلکیل آنتراکینون در حضور کاتالیزور پالادیوم هیدروژنه و به آنتراهیدروکینون تبدیل می شود. این ماده مجددا در حضور اکسیژن هوا به آلکیل آنتراکینون و آب اکسیژنه تبدیل می شود.

عوارض جانبی مصرف آب اکسیژنه کدام است

با وجود کاربرد های فراوانی که این ماده دارد، در صورت تماس پوستی و چشمی حساسیت زا است. مایع یا اسپری آن روی غشای مخاطی چشم ها، دهان و محفظۀ استنشاق می تواند بافت را تخریب کند. تماس پوستی سبب ایجاد سوختگی می شود. استنشاق اسپری آن نیز ممکن است باعث ایجاد حساسیت شدید در محیط استنشاق مانند سرفه، خفگی یا تنگی نفش شود.

سوختگی چشم ها با علائمی نظیر سرخ شدن، آبریزش و خارش قابل تشخیص است. سوختگی پوست از طریق خارش، رد افتادن و یا در مواقعی تاول قابل تشخیص است. این ترکیب می تواند ریه ها را تحریک کند .

از این رو، تماس های مکرر ممکن است سبب بروشیت شود که با سرفه ، خلط و کوتاهی تنفس همراه است. تماس طولانی مدت نیز گاهی موجب سفیدی موقت پوست و احساس سوزش می شود. غلظت های بیشتر سبب ایجاد راش پوستی، قرمزی و تاول می شود .

کمک های اولیه در صورت تماس مستقیم با آب اکسیژنه

تماس چشمی

در صورت وجود لنز در چشم آن را بر داشته و چشم ها را با مقدار زیادی آب برای حداقل 15 دقیقه شستشو دهید. بهتر است آب سرد باشد. سپس به سرعت تحت معالجه پزشکی قرار گیرید.

تماس پوستی

به سرعت لباس ها و کفش های آلوده را درآورده، محل را با مقدار زیادی آب برای حداقل 15 دقیقه شستشو دهید. قسمت هایی از پوست که حساسیت داده را با پماد پوشش دهید. لباس ها و کفش ها را پیش از پوشیدن به خوبی بشویید.

تماس های پوستی جدی

با صابون ضد عفونی کننده شسته و پوست آلوده را با کرم ضد باکتری پوشش دهید. سپس به سرعت تحت معالجه پزشکی قرار گیرید.

استنشاق

در صورت استنشاق این ماده سریعا به هوای تمیز بروید. در صورت عدم توانایی به تنفس، از تنفس مصنوعی دهان به دهان استفاده کنید. در صورت دشواری تنفس، اکسیژن بدهید. پس از آن سریعا تحت معالجه پزشکی قرار گیرید.

استنشاق جدی

سریعا مصدوم را به ناحیه امن ببرید. لباس های تنگ مانند یقه، کراوات، کمر بند و یا مچ بند مصدوم را شل کنید. در صورت دشواری تنفس، اکسیژن بدهید. اگر مصدوم نفس نمی کشد به او تنفس دهان به دهان بدهبد. زمانی که کسی می خواهد تنفس دهان به دهان بدهد ممکن است خطراتی مانند مواد تنفس شده سمی، عفونی یا خورنده او را تهدید کند. بهتر است به سرعت تحت معالجه پزشکی قرار گیرید.

بلع

هرگز مصدوم را مجبور به استفراغ نکنید مگر اینکه به دستور پزشک معالج باشد. چیزی را در دهان فرد ناهوشیار قرار ندهید. لباس های تنگ مانند یقه، کراوات، کمر بند و یا مچ بند مصدوم را شل کنید. در صورت مشاهده علائم حتما به پزشک مراجعه شود.

سولفونیک اسید چیست

سولفونیک اسید یا الکیل بنزن سولفونیک اسید خطی (LABSA)، مایعی روغنی به رنگ قهوه ای است که به عنوان سورفکتانت آنیونی در فرمولاسیون بسیاری از ترکیبات شستشو دهنده کاربرد دارد.

این ترکیب یکی از ارزان ترین مواد فعال کننده در صنعت شستشو است. به همین دلیل، مهم ترین و پرمصرف ترین ماده در فرمول پودر و مایعات خالص است. سولفونیک اسید ترکیبی محلول در آب، غیر فرار و جاذب است که به عنوان امولسیفایر، مواد افزودنی و روغن های روان کننده نیز کاربرد دارد.

سولفونیک اسید یک اسید بسیار قوی است و می تواند اثرات خورندگی ایجاد کند. بنابراین، برای جلوگیری از خوردگی و سایر صدمات، باید از قرار گرفتن در معرض آن و تماس، به شدت پرهیز شود.

ساختار سولفونیک اسید

سولفونیک اسید با فرمول شیمیایی H_۲O_۳S ، گروهی از ترکیبات ارگانوسولفور است که از یک گروه آلی الکیل و هیدروکسید سولفونیل تشکیل شده است. این ترکیب از طریق سولفوناسیون، با استفاده از ماده ای به نام تری اکسید گوگرد تولید می شود. سولفونیک اسید با اسید سولفوریک اشتباه گرفته می شود. زیرا تنها یک گروه هیدروکسیل با یک گروه آلی جایگزین می شود.

سولفونیک اسید چه کاربردهایی دارد

این ترکیب یک سورفکتانت است. به این معنا که می تواند به عنوان یک عامل حذف آلودگی ها و چربی ها از سطوح مختلف عمل کند. سورفکتانت، مولکولی است که از دو قسمت تشکیل شده است. یک قسمت با ساختار مولکولی، بخش آبدوست و قسمت دیگر آن، آبگریز است.

بخش آبگریز مولکول های غیر قطبی را احاطه کرده و بخش آبدوست، با مولکول های محلول مانند آب پیوند برقرار می کند. این فرآیند در حقیقت همان فرایند حذف لکه توسط مواد شوینده است.

گروه غیر قطبی یا آبگریز این اسید، حلقه بنزنی است. گروه آبدوست یا قطبی این مولکول، گروه سولفونیک با گروه هیدروکسی است که می تواند با مولکول های آب پیوند بر قرار کند.

به همین دلیل، سولفونیک اسید یک ترکیب بسیار مهم و مناسب برای تولید انواع مواد شوینده، پودرها، مایعات بهداشتی و تمیز کننده ها است. این ترکیب رطوبت محیط را جذب می کند. یکی دیگر از موارد کاربردی اسید سولفونیک، استفاده از آن به عنوان روان کننده، امولسیون کننده و مواد افزودنی بازدارنده خوردگی در صنایع است.

خطرات سولفونیک اسید

اسیدهای سولفونیک اسید فوق العاده قوی هستند. آن ها دارای قدرت اسیدی یک میلیون برابر بیشتر، نسبت به سایر اسیدها مانند اسید استیک و بنزوئیک اسید هستند.

این اسید، غیر اکسید کننده، بی رنگ و محلول در آب است. اما از آن جایی که بسیار اسیدی است، باید اقدامات استانداردی را از نظر کاربری، ذخیره و قرار گرفتن در معرض این ماده در نظر گرفت.

در صورتی که لوله ها در معرض نور قرار دارند، لازم است مواد مورد استفاده به اندازه کافی در برابر اثرات خورنده اسید سولفونیک، مقاوم باشند. علاوه بر این، در موارد شدید می تواند باعث سوزش چشم، پوست، ریه و همچنین سوختگی شود. به همین دلیل، محدودیت های مواجهه شغلی برای شیوه های ایمن صنعتی باید اجرا شود.

صنایعی که از سولفونیک اسید استفاده می کنند باید با استفاده از تهویه موضعی یا اگزوز، برای رهاسازی مواد شیمیایی محصور ایمن شوند. اگر این امر امکان پذیر نباشد، باید ماسک تنفس پوشیده شود. علاوه بر این، اطلاعات هشدار دهنده در محل کار ارسال شود تا به کلیه خطرات ایمنی و سلامتی در مورد این ماده مفید اما خطرناک توجه شود.

رعایت نکات ایمنی در رابطه با سولفونیک اسید

• کارگرانی که با سولفونیک اسید کار می کنند باید از دستکش، عینک، ماسک و لباس مخصوص کار با اسیدها استفاده کنند. لازم است این افراد از تمام نکات ایمنی کار با مواد شیمیایی به خوبی آگاهی داشته باشند.
• اگر به صورت تصادفی، سولفونیک اسید با پوست دست یا چشم ها تماس پیدا کرد بلافاصله محل تماس با آب فراوان و صابون شستشو شود. در صورت مشاهده التهاب یا اثرات حاد در فرد مصدوم، باید در اولین فرصت به یک مرکز درمانی انتقال داده شود.
• اگر مقداری از این اسید در محیط انبار ریخت باید فورا پسماند آن را جمع آوری و به محل دفع پسماند شیمیایی انتقال داد. بهترین روش، سوزاندن بقایای این اسید در کوره ها است.

شرایط نگهداری سولفونیک اسید

باید بسته بندی های حاوی سولفونیک اسید را در انبار خشک و خنک، به دور از منابع تولید گرما و حرارت یا جرقه نگهداری کرد. توصیه می شود پس از هر بار استفاده از اسیدهای داخل بشکه، درب بشکه را به دقت و محکم بست تا بخارات آن وارد هوا نشود.

سیلیکات آلومینیوم چیست

سیلیکات آلومینیوم (Al2SiO5) پودری به رنگ سفید و سبک است که به دو صورت هیدراته و بدون آب وجود دارد. سیلیکات آلومینیوم ترکیبی از آلومینا، سیلیس و اکسیژن است که معمولا به عنوان تركیب كننده و جاذب رطوبت در صنایع داروسازی مورد استفاده قرار می گیرد.

این ترکیب یک ماده معدنی است که به طور طبیعی نیز وجود دارد اما، در مقیاس بالا در صنایع تولید می شود. مواد معدنی طبیعی سیلیکات آلومینیوم به عنوان آندالوزیت، سلیمانیت و سیانیت شناخته می شوند. همه آن ها دارای فرمول شیمیایی یکسان و ساختار کریستالی متفاوت هستند.

سیلیکات آلومینیوم طبیعی از سنگ معدن استخراج می شود. در حالی که نوع سنتزی آن با حرارت دادن نسبتا کنترل شده ترکیبات سیلیس، آلومینا و قلیاها برای تشکیل ساختار خاص تولید می شود.

انواع سیلیکات آلومینیوم

سیلیکات آلومینیوم در دو نوع AC130و P120 تولید می شود. نوع AC در صنایع کود و سموم کشاورزی، مرکب چاپ، چسب و محصولات پودری و گرانولی خوراک دام مورد استفاده قرار گرفته و نوع P120 در صنایع رنگ، ریخته‌گری و لعاب کاربرد دارد.

سیلیکات آلومینیوم چه کاربردهایی دارد

سیلیکات آلومینیوم به عنوان ماده اولیه در تولید کاغذ، پلاستیک، مواد آرایشی و دارویی کاربرد داشته و در تهیه ترکیبات دارویی نیز به عنوان فیلتر جهت تولید محلول های شفاف مورد استفاده قرار می گیرد.

این ترکیب به شکل دارو در درمان اسهال استفاده می شود. در دندانپزشکی برای سختی و رفع کدورت پرسلین دندانی مورد استفاده قرار می گیرد. سیلیکات آلومینیم به عنوان فیلتر شفاف با دی اکسید تیتانیوم رقابت کرده و به عنوان ماده ساینده، آنتی کیک، حجیم کننده و مات کننده در محصولات آرایشی استفاده می شود.

این ترکیب شیمیایی به صورت یک افزودنی غذایی در مواد غذایی که به طور غیر مستقیم تحت حرارت قرار می گیرند نیز کاربرد دارد. علاوه بر این، سیلیکات آلومینیم به عنوان ماده اولیه در ترکیب سلفون و پوشش هایی که در بسته بندی ها با سطح ماده غذایی در تماس قرار می گیرند، استفاده می شود.

کاربرد این ترکیب در صنایع تولید رنگ، شفافیت و قدرت پوشش رنگ را ارتقا می دهد. به دلیل مقرون به صرفه بودن تا حدوی می تواند در فرمولاسیون رنگ ها جایگزین تیتانیوم دی اکسید شود. علاوه بر این، سیلیکات آلومینیوم دوام و ماندگاری رنگ را طی ذخیره سازی افزایش داده و به عنوان عامل ضد رسوب و تنظیم کننده ویسکوزیته و pH نیز عمل می کند.

قیمت خرید و فروش سیلیکات آلومینیوم

خرید و فروش سیلیکات آلومینیوم، در بسته بندی های 25 یا 50 کیلوگرمی در بازارهای جهانی صورت می گیرد. در صورت ثبت سفارش عمده، حمل و فروش آلومینیم سیلیکات در کیسه های 1000 کیلوگرمی نیز امکان پذیر است.

اطلاعات کاملی از آمار جهانی صادرات یا واردات این ترکیب، نمک های سدیم، پتاسیم یا منیزیم آن در دست نیست. اما به نظر می رسد بزرگ ترین و اصلی ترین تولید کننده سیلیکات آلومینیم در جهان، کشور چین است.

عوارض جانبی مصرف سیلیکات آلومینیم

سیلیکات آلومینیم سبب تحریک چشم ها و پوست می شود. از این رو، تنفس غبار آن می تواند مشکلات تنفسی ایجاد کند. بنابراین، همه افراد هنگام کار با این ترکیب شیمیایی باید از دستکش، عینک و ماسک استفاده کنند تا دچار عوارض ناخواسته نشوند.

این ترکیب شیمیایی غیر قابل اشتعال، به شدت جاذب رطوبت است. به همین دلیل، در بسته بندی های بسیار محکم عرضه و نگهداری می شود.

نکات ایمنی مربوط به سیلیکات آلومینیوم

همان طور که پیش از این به آن اشاره شد، سیلیکات آلومینیم یک ترکیب جامد غیر قابل اشتعال است. بنابراین، تماس با این ماده معدنی می تواند موجب تحریک چشم ها و پوست شود.

اگر افراد، گرد و غبار ناشی از این جامد معدنی را تنفس کنند در موارد حاد سبب بروز مشکلات تنفسی می شود. بسته بندی های حاوی این ترکیب شیمیایی جامد باید در انبار های خشک، خنک و به دور از هر گونه مواد مرطوب یا اسیدها نگهداری شود. بهتر است انبار ها از تهویه عالی برخوردار باشند.

لازم است افرادی که با سیلیکات آلومینیم در تماس هستند، هنگام کار با این ماده از عینک ایمنی، دستکش و لباس کار مخصوص و ماسک مخصوص دارای فیلتر استفاده کنند.

سس پنیر چیست

سس پنیر از سس های بسیار خوشمزه است که از کره، پنیر، شیر، آرد و مواد دیگر به دست می آید. برای تهیه ی این سس می توان از دستورات متعددی پیروی کرد. در جهان بیش از ۱۰۰۰ نوع سس وجود دارد که هر فرد با توجه به سلیقه و طبع غذایی متفاوت، یکی از آن ها انتخاب می شود.

سس یکی از چاشنی های بسیار خوشمزه برای سرو غذا است که با توجه به طرز تهیه و به کار بردن مواد اولیه، می تواند از طعم و تنوع متفاوتی برخوردار باشد. به عنوان مثال، برخی از سس ها را تنها می توان در کنار ساندویچ و برخی دیگر را می توان به همراه سالاد میل کرد. انواع سس ها به صورت رقیق و غلیظ با توجه به ذائقه آشپز تهیه و مصرف می شود.

در این مقاله به معرفی ۳ دستور از طرز تهیه سس پنیر می پردازیم.

طرز تهیه سس پنیر خانگی

مواد مورد نیاز

• ۱۰۰ گرم پنیر
• ۲ قاشق غذا خوری آرد
• ۲ قاشق غذا خوری کره
• ۲ پیمانه شیر
• نصف قاشق چایی خوری نمک
• ۱ چهارم قاشق چایی خوری فلفل

طرز تهیه

• ابتدا کره را درون ظرف ریخته و روی شعله ملایم ذوب کنید.
• آرد را به آن اضافه کرده و سپس به خوبی با یک دیگر ترکیب کنید. در نهایت خمیری نرم و یک دست حاصل می شود.
• مواد را کمی حرارت دهید تا به خوبی حباب دار شود.
• شیر را به آرامی به ترکیب اضافه کنید.
• مواد را تا زمانی که خمیر ضخیمی به دست آید، به خوبی با یک دیگر ترکیب کنید.
• نمک و فلفل را به آن ها اضافه کنید.
• پنیر را هم به مواد اضافه کرده و به وسیله همزن برقی به خوبی تمامی مواد را با یک دیگر مخلوط کنید.
• مخلوط را تا زمانی که پنیر ذوب شود روی شعله هم بزنید.
• در این مرحله پنیر آماده است. شعله را خاموش کرده و پس از خنک شدن به ظرف های مخصوص سس خوری انتقال دهید.

طرز تهیه سس پنیر فست فودی

برای تهیه ی سس پنیر مخصوص انواعی از ساندویچ ها و برگر ها دستور طبخ دیگری وجود دارد که به شرح زیر است.

مواد مورد نیاز

• یک چهارم پیمانه شیر
• یک چهارم قاشق چایی خوری پودر سیر
• ۷۵ گرم پنیر چدار خرد شده
• ۷۵ گرم پنیر سوئیسی خرد شده
• ۲ قاشق غذا خوری پنیر پارمسان رنده شده
• ۲ قاشق غذا خوری آرد
• یک هشتم قاشق چایی خوری فلفل

طرز تهیه

• آرد را به همراه ۲ قاشق شیر در تابه کوچکی با یک دیگر به خوبی ترکیب کنید. تا زمانی که مواد در کنار یک دیگر به خوبی صاف و یک دست شوند، هم زدن را ادامه دهید و سپس به آرامی شیر باقی مانده را به آرد اضافه کنید.
• شعله حرارت را افزایش داده و همواره مواد را با یک دیگر ترکیب کنید تا مواد به خوبی با یک دیگر ترکیب شوند.
• حرارت را کم کرده و پودر سیر را در کنار فلفل و پنیر به مواد اضافه کنید.
• خمیر را به خوبی با یک دیگر هم بزنید تا ذوب شود. سپس شعله را خاموش کنید.

طرز تهیه ی سس پنیر مخصوص

مواد مورد نیاز

• پنیر چدار: ۱ لیوان
• آرد: ۱ قاشق غذا خوری
• کره: ۱ قاشق غذا خوری
• خامه: یک دوم لیوان
• نمک و فلفل به مقدار دلخواه

طرز تهیه

• کره را درون قابلمه ریخته و سپس روی شعله ذوب کنید.
• آرد را به کره اضافه کرده و با یک دیگر به خوبی ترکیب کنید تا طلایی رنگ شود.
• خامه را به مواد اضافه و با یک دیگر به خوبی ترکیب کنید تا سس غلیظ تهیه شود.
• پنیر رنده شده را به مواد اضافه و در کنار یکدیگر به مخلوط کردن مواد بپردازید. (به صورت مداوم بایستی مواد را با یک دیگر ترکیب کرد. زیرا در غیر این صورت امکان سوختگی وجود دارد.)
• پس از غلیظ شدن سس، فلفل قرمز و نمک را به آن اضافه و سپس شعله را خاموش کنید تا برای سرو خنک شود.
• در صورت تمایل به گرم ماندن سس می توان آن را روی بخار سماور و یا شعله بسیار کم بخاری، قرار داد.

نکات لازم برای تهیه ی سس پنیر مخصوص

• سس پنیر در انواع دیگری از سس و رب قرار دارد.
• برای تهیه مواد و آماده کردن آن ها به زمانی در حدود ۵ دقیقه نیاز است.
• برای طبخ این سس باید ۱۰ دقیقه زمان به آن اختصاص داد.
• مقدار مواد ذکر شده در تهیه سس پنیر برای ۴ نفر کافی است.

کربومر چیست

کربومر اصطلاحی است که به یک سری از پلیمرهای ساخته شده از اسید اکریلیک داده می شود. کربومر پودری سفید رنگ و کرکی است که اغلب به عنوان ژل در محصولات آرایشی و مراقب شخصی کاربرد دارد.

خصوصیات کربومر

• پلیمر های کربومر از اکریلیک اسید و پلی اتیلن تهیه می شوند. این ترکیبات از نظر شیمیایی مشابه، اما از نظر وزن مولکولی و ویسکوزیته با یکدیگر تفاوت دارند.
• این ترکیبات در حالت مایع بی رنگ بوده، به سادگی در آب حل شده و بوی مشخصی دارند. این ترکیبات با الکل ها، اترها و کلروفرم نیز محلول تشکیل می دهند.
• هنگامی که یک پلیمر کربومر در محلول آبی با pH خنثی قرار می گیرد، بسیاری از زنجیره های جانبی آن پروتون خود را از دست داده و بار منفی به دست می آورند. به همین دلیل، می تواند آب را جذب و ابقا و به عنوان ژل یا ماده قوام دهنده مورد استفاده قرار گیرد.
• کربومرها وزن مولکولی بالایی داشته و بسته به درجه انشعاب، گریدهای مختلفی دارند. این پلیمرها پس از خنثی سازی نسبت به برش حساس تر شده و به طورکلی نسبت به UV حساس هستند. این ترکیبات همراه با ترکیبات ضد UV در ژل ها مورد استفاده قرار می گیرند.

کاربرد های کربومر

• در داروسازی به عنوان ماده کمکی، امولسیفایر، ماده ژل ساز، تثبیت کننده سوسپانسیون و مواد اتصال دهنده قرص ها کاربرد دارد. کربومرها در خمیر دندان و ژل ها، لوسیون های پوستی و برخی از قطره های چشمی مورد استفاده قرار می گیرند.
• ویژگی این پلیمرها موجب کنترل رهاسازی و بهبود دسترس پذیری بیولوژیک آن ها می شود. این ترکیبات از نظر فیزیولوژیکی بی اثر و غیرحساسیت زا بوده و از پایداری حرارتی عالی برخوردار هستند. بنابراین، می توان به صورت خوراکی یا موضعی این ترکیب را مورد استفاده قرار داد.
• در طیف گسترده ای از انواع محصولات پوست، مو، ناخن و همچنین مواد ضدعفونی کننده مورد استفاده قرار می گیرد. این مواد توانایی جذب و ابقاء آب را داشته و در صورت پراکندگی در آب می توانند تا ۱۰۰۰ برابر حجم اصلی خودشان متورم شوند.
• به عنوان قوام دهنده به کنترل ویسکوزیته و غلظت مواد آرایشی کمک می کنند. کربومر ها برای انتشار و تعلیق مواد جامد نامحلول در مایع موثر بوده و از جدا شدن روغن و بخش های مختلف یک مایع محلول جلوگیری می کنند.
• در تولید مرطوب کننده صورت، ضد آفتاب، شامپو، محصولات ضد پیری، کرم دور چشم، پاک کننده ها و اسکراب ها مورد استفاده قرار می گیرند.
• این ترکیبات علاوه بر استفاده در محصولات مراقبت شخصی، دارای طیف گسترده ای از مصارف تجاری و صنعتی هستند. به عنوان مثال حامل رایحه در عطرها، تولید باند های پزشکی و پانسمان های زخم و ژل های مقاوم در برابر آتش مورد استفاده قرار می گیرند.

ترکیب جایگزین کربومر کدام است

متیل سلولز اتر، اتر سلولزی بی بو و غیر سمی است که از سلولز طبیعی و از طریق یک سری پردازش های شیمیایی تولید می شود. این ترکیب، یک جایگزین مناسب برای ترکیب کربومر است.

نحوه سنتز کربومر

سنتز کربومر توسط پلیمریزاسیون رسوبی با رادیکال آزاد که در حلال های آلی انجام می شود، صورت می گیرد. حلال‌ این فرآیند به‌ گونه ‌ای انتخاب می ‌شوند که مونومرها، آغازگرها و سایر افزودنی ‌ها در محیط واکنش محلول، اما محصول پلیمری به دست آمده قابل حل نباشند.

بنزن حلال ترجیحی برای سنتز تجاری ترکیبات کربومر است. با این وجود، به دلیل نگرانی‌ های بهداشتی و ایمنی مرتبط با بنزن، از سیستم ‌های حلال جایگزین مانند n-هگزان یا مخلوط‌های اتیل استات و سیکلوهگزان استفاده می ‌شوند.

عوارض مصرف کربومر

• این ترکیبات از نظر FDA ایمن محسوب می شوند. اما در غلظت های بالا می توانند باعث سوزش پوست و چشم ها شوند. بلع محلول های غلیظ کربومرها منجر به سوختگی شدید دهان و دستگاه گوارش می شوند.
• بررسی های انجام شده نشان می دهد کاربرد کربومر در محصولات آرایشی – بهداشتی بی خطر است. به نظر می رسد که این ماده تاثیری روی پوست ندارد. زیرا در معرض هوا خشک شده و متوجه آن نخواهید شد.
• بررسی مطالعات حاد دهانی و پوستی نشان داده است که کربومرها پتانسیل کمی برای سمیت نوری داشته و در هنگام قرار گرفتن در معرض نور تا غلظت های ۱۰۰٪ می توانند باعث تحریک پوست و حساسیت زایی شوند.
• کربومرها برای اغلب فلزات از جمله فولاد، مس، برنج، و نقره بسیار خورنده بوده ولی با فولاد ضد زنگ سازگاری دارند.

روغن سویا چیست

روغن سویا محصولی گیاهی است که از دانه های سویا به دست می آید. این روغن کاربرد فراوانی در آشپزی و پخت و پز دارد. روغن سویا فرآوری شده به عنوان روغن پایه جوهر چاپ، رنگ روغن و نیز روغن خشک کن کاربرد دارد.

روغن سویا چه کاربرد هایی دارد

این روغن در طیف وسیعی از غذاهای فرآوری شده کاربرد دارد. از روغن سویا برای سرخ کردن غذاها و نیز چاشنی سالاد استفاده می شود. کنجاله آن نیز به عنوان خوراک دام مورد استفاده قرار می گیرد.

این روغن وقتی در معرض هوا قرار بگیرد به کندی سفت شده و یک ماده جامد انعطاف پذیر، شفاف و ضد آب تشکیل می دهد. به همین دلیل به عنوان خشک کننده در برخی فرمول های جوهر چاپ و رنگ روغن کاربرد دارد.

روش استخراج روغن سویا

فرآیند تولید روغن سویا تجاری فرآیندی پیچیده است که در این قسمت به آن می پردازیم.

تمیز کردن دانه های سویا

ابتدا دانه های سویا کاملا تمیز، خشک و از پوسته جدا می شوند. این پوسته شدن با شکستن سویا و جدا کردن پوسته ی آن انجام می گیرد. سپس دانه های سویا تا حدود ۷۵ درجه سانتی گراد گرم می شوند تا پروتئین آن متراکم شده و استخراج روغن راحت تر شود.

استخراج روغن سویا

دانه های سویا را خرد کرده و در حلالی که اغلب هگزان است غوطه ور می کنند. پوسته های سویا نیز حاوی ۱% روغن هستند. از این رو، برای کنجاله، غذای دام و یا تولید محصولات غذایی نظیر پروتئین سویا کاربرد دارد. حلال هگزان در دستگاه از روغن جدا و بازیابی شده و روغن سویا خام، خالص می شود.

تصفیه روغن سویا

این روغن خام دارای ناخالصی هایی است که در روغن شناور بوده و باید جدا شوند. این مواد با فیلتر کردن و فرآیندهای مختلف جدا سازی نظیر از بین بردن فسفاتیدها، تصفیه روغن با محلول قلیایی برای از بین بردن رنگ و مواد نامحلول، جدا می شوند.

هیدروژناسیون روغن سویا

این فرآیند سبب پایداری و مایع شدن روغن می شود. این فرایند، چربی اشباع کمتری ایجاد کرده و چربی های اشباع نشده مطلوب را کاهش می دهد. علاوه بر این، ترانسفات ها تولید می شوند که احتمال ابتلا به مشکلات قلبی را افزایش می دهد. روغن هیدروژنه در غذاهایی که به چربی جامد بیشتری مانند مارگارین نیاز دارند مورد استفاده قرار می گیرد.

خواص درمانی روغن سویا

• کمک به حفظ سلامت استخوان ها
• منبعی غنی از اسید چرب امگا ۳
• بهبود سلامت پوست

نحوه مصرف روغن سویا

این روغن از طعمی ملایم و خنثی برخوردار است. به این ترتیب، اگر با سرکه، نمک و فلفل ترکیب شود یک سس خوشمزه تولید می کند. از آن جایی که در دمای بالا می سوزد می تواند برای آشپزی با حرارت زیاد نظیر سرخ کردن، پختن و بو دادن استفاده شود.

عوارض جانبی مصرف روغن سویا

دیابت نوع 2 را افزایش می دهد

رژیم های غذایی که حاوی اسید لینولئیک زیادی هستند نظیر روغن سویا با چاقی ارتباط مستقیم دارند. بر اساس یک پژوهش، موش هایی که با این روغن تغذیه شدند نسبت به انسولین مقاومت بیشتری داشتند. از این رو، چاقی و قند خون آن ها نسبت به موش هایی که از روغن نارگیل تغذیه می کردند بیشتر بود.

سبب بروز بیماری های کبدی می شود

وظیفه کبد تنظیم سطح کلسترول، سم زدایی، کمک به هضم و ... است. تجمع چربی در اطراف کبد یکی از دلایل اصلی اختلال عملکرد کبد است که کبد چرب غیر الکلی نامیده می شود. ای بیماری حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد آمریکایی ها را تحت تاثیر قرار داده است.

از عوارض این بیماری می توان به خشکی، درد شکم، تورم شکم و زردی اشاره کرد. یکی از دلایل اصلی بروز این بیماری چاقی است که با مصرف غذاهای فرآوری شده، کربوهیدرات و چربی امگا-۶ ارتباط مستقیم دارد.

احتمال بروز بیماری قلبی را افزایش می دهد

چاقی احتمال بروز بیماری های قلبی را افزایش می دهد. بنابراین، هر عاملی که باعث بروز چاقی شود خطر ابتلا به بیماری های قلبی را زیاد می کند.

سبب بروز مشکلات سیستم ایمنی می شود

این احتمال وجود دارد که مصرف روغن سویا برای سلول های ایمنی سمی باشد. در یک بررسی محققان به مدت دو هفته به شرکت کنندگان روغن سویا یا روغن زیتون دادند. سپس سطح لنفوسیت و نوتروفیل های آن ها را بررسی کردند. برخلاف روغن زیتون، روغن سویا برای سلول های ایمنی مضر است. دانشمندان دریافتند که این روغن موجب افزایش حساسیت بیماران به عفونت می شود.

سی ام سی چیست

سی ام سی نام اختصاری کربوکسی ‌متیل سلولزCarboxymethyl cellulose (CMC) یا صمغ گلوکز است که به عنوان یکی از مشتقات سلولز کاربرد گسترده ای در صنایع مختلف دارد. این ترکیب سومین مشتق مهم صنعتی سلولز پس از سلولز گزانتات و سلولز استات است که در دو گرید غذایی و صنعتی تولید می شود.

سی ام سی به دلیل حلالیت کم در آب معمولا به صورت کربوکسی متیل سلولز سدیم مورد استفاده قرار می گیرد. از آنجایی که این ماده از سلولز طبیعی به دست می آید، می تواند به صورت بیولوژیکی تجزیه شده و با محیط زیست بسیار سازگار باشد.

انواع سی م سی

این ترکیب به دو صورت خوراکی و صنعتی تولید و مورد استفاده قرار می گیرد. در ادامه به توضیح ویژگی ها و کاربرد های هر یک می پردازیم.

سی ام سی خوراکی چیست

سی ام سی خوراکی در صنایع غذایی به عنوان تثبیت کننده، غلیظ کننده و امولسیون کننده کاربرد دارد. از این ماده بیشتر در تولید نوشیدنی های حاوی چربی و پروتئین نظیر شیر سویا، شیر کاکائو، شیر نارگیل و ... استفاده می شود. این ترکیب به دلیل خاصیت تثبیت کنندگی، از جدا شدن چربی موجود در این نوشیدنی ها جلوگیری می کند.

می توان برای بهبود کیفیت نان و افزایش ماندگاری سایر مواد غذایی مانند ماکارونی نیز از این ترکیب استفاده کرد. این ماده غذایی دارای اثر ژل شوندگی در آب است. از این رو، در صنایع غذایی برای تولید ژل و مربا کاربرد دارد. سی ام سی خوراکی هیچ گونه عوارضی برای سلامتی ندارد.

سی ام سی صنعتی چیست

سی ام سی صنعتی کاربردهای بسیاری در صنایع گوناگون دارد. این ترکیب به درصد خلوص بسیار بالا نیاز ندارد. سی ام سی در صنعت ساخت و ساز، مواد شوینده، کشاورزی و ... کاربرد دارد.

کاربردهای سی ام سی

به عنوان قوام دهنده، تثبیت کننده و اصلاح کننده ویسکوزیته در انواع مختلفی از مواد غذایی مانند بستنی، غذاهای یخ زده و نوشیدنی ها کاربرد دارد.

نوع غیر خوراکی این ترکیب در فرمولاسیون شوینده ها، حلال های حفاری نفت، صنایع تولید کاغذ، رنگسازی، چسب، سرامیک و بسیاری از صنایع دیگر مورد استفاده قرار می گیرد.

همچنین به طور گسترده در زمینه هایی مانند الکترونیک، سموم دفع آفات، چرم، پلاستیک، صنعت چاپ، سرامیک و صنایع شیمیایی کاربرد دارد. سی ام سی در سموم دفع آفات و اسپری های مبتنی بر آب، سی ام سی به عنوان یک عامل سوسپانسیون کننده عمل می کند.

علاوه بر این، در رنگ های روغنی و پولیش ها نیز به عنوان یک قوام دهنده عمل کرده و رنگدانه را در مایعات معلق نگاه می دارد.

کاربرد سی ام سی در پزشکی

این ماده با درجه خلوص بالا و گرانروی پایین برای پوشش قرص ها مورد استفاده قرار می گیرد. این ماده در محیط اسیدی معده نامحلول اما در محیط قلیایی روده محلول است. بنابراین در تولید ژل های انتقال دارو و به عنوان تثبیت کننده سوسپانسون ها، امولسیون ها و چسب های زیستی کاربرد دارد.

از محلول های سی ام سی برای تشکیل ژل هایی استفاده می شود که در جراحی قلب، قفسه سینه و قرنیه کاربرد دارد. در عمل جراحی قفسه سینه، ریه ها با محلول سی ام سی پوشیده می شوند تا از نشت هوا و ورود مایعات به ریه ها جلوگیری شود.

در زمینه ارتوپدی، از محلول های این ترکیب به عنوان لوبریکانت مفاصل، بیشتر در مچ دست، زانو و مفصل ران استفاده می شود. با تزریق این ترکیب به مفاصل از فرسایش، تورم و از بین رفتن احتمالی غضروف ها جلوگیری می شود.

روش استفاده از سی ام سی

می توان کربوکسی متیل سلولز را به صورت دارو برای درمان برخی از مشکلات مانند درمان خشکی و سوزش چشم مورد استفاده قرار داد. لازم است پیش از مصرف هر گونه دارو، ابتدا با پزشک متخصص مشورت شود. این دارو تنها برای استفاده به صورت قطره چشمی است. بنابراین از مصرف خوراکی آن جدا خودداری شود.

• قبل از استفاده دارو را به خوبی تکان دهید.
• دست های خود را قبل از استفاده حتما بشویید.
• دوز توصیه شده توسط پزشک را درون چشم خود ریخته و چشم خود را به آرامی ماساژ دهید.
• این کار را در زمان حدود ۲ دقیقه انجام دهید.

عوارض مصرف سی ام سی

سی ام سی از نظر FDA و WHO ترکیبی ایمن شناخته می شود. در صورت تماس با دوز غیر مجاز از این ترکیب، محل را با آب گرم فراوان شستشو دهید. در صورت استنشاق، فرد را از محل دور کرده و اجازه دهید در هوای آزاد نفس بکشد. در صورت ورود به چشم ها نیز آن ها را با آب فراوان شستشو دهید.

کلروکسیلنول چیست

کلروکسیلنول (Chloroxylenol) یک ترکیب شیمیایی ضد عفونی کننده است که برای ضد عفونی کردن پوست و تمیز کردن ابزارهای جراحی و ... مورد استفاده قرار می گیرد. از این ترکیب برای کنترل باکتری ها، جلبک ها، قارچ ها و ویروس ها استفاده می شود. کلروکسیلنول با نام para-chloro-meta-xylenol (PCMX) نیز شناخته می شود.

آشنایی با خواص فیزیکی و شیمیایی کلروکسیلنول

• پودر کریستالی سفید یا کرم رنگ
• دارای نقطه جوش۲۴۶ درجه سانتی گراد
• دارای چگالی ۱.۱۸۳ گرم در سانتی متر مکعب
• با نام IUPAC4- کلرو-۳،۵- دی متیل فنول
• دارای نقطه ذوب ۱۱۴تا ۱۱۶ درجه سانتی گراد
• با جرم مولوکولی۱۵۶.۶۱ گرم در مول
• با انحلال پذیری۰.۳ گرم در لیتر

عملکرد ضد باکتریایی کلروکسیلنول

عملکرد ضد باکتریایی این ترکیب به دلیل اختلال در پتانسیل غشای سلولی است. سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA) کلروکسیلنول را در لیست افزودنی های غیر مستقیم محصولات غذایی قرار داده است. نحوه عملکرد این ترکیب شیمیایی به صورت زیر است.

• اکسیداسیون پروتوپلاسم باکتریایی
• افزایش نفوذپذیری غشای سلولی
• انعقاد پروتئین ها

در میان مواد ضدعفونی کننده های آزمایش شده،PCMX بر اساس عنصر کلر موجود در خود قابل اطمینان، موثر، ارزان و بدون عوارض جانبی است. ممنوعیت استفاده از برخی ترکیبات ضد باکتریایی مانند تریکلوزان (TCS) و تری کلوکربان (TCC)، در محصولات مراقبت شخصی برخی از کشورها منجر به افزایش استفاده از جایگزین های ضد باکتریایی نظیر کلروکسیلنول شده است.

مزایای استفاده از کلروکسیلنول

• PCMX با طیف گسترده ای از سورفاکتانت های آنیونی، آمفوتریک، صابون و فرمولاسیون های مختلف سازگار است. روغن کاج حاملی مفید برای این ترکیب شیمیایی است و با استفاده از آن می توان فعالیت ضد باکتریایی کلروکسیلنول را افزایش داد.
• برای کاربردهای مختلف،PCMX می تواند با سایر فنل های کلردار، گوگرد و ترکیبات آمونیوم چهارگانه فرموله شود. این ترکیب شیمیایی با انواع وسیعی از داروها نظیر هیدروکورتیزون، پراموکسیم، پروپیل پارابان و سولفاتیازول سازگار است. از نظر عملکرد ضد باکتریایی نیز در محدوده pH حداقل ۴ تا ۹ فعال است.

کاربرد های کلروکسیلنول

در بیمارستان ها و محیط های پزشکی کاربرد دارد

PCMX را می توان قبل از عمل به عنوان ضدعفونی کننده پوست، عقیم سازی تجهیزات پزشکی، تمیز کردن روزانه تجهیزات و سطوح مختلف مورد استفاده قرار داد. برای ساخت صابون ضد باکتریایی طبی، ضدعفونی کننده برای درمان سندرم پای ورزشکاران و داروهای رایج کمک های اولیه کاربرد دارد. این ماده شیمیایی ممکن است به صورت پاک کننده دست بدون آب، پودر، کرم یا لوسیون استفاده شود.

استفاده خانگی و عمومی دارد

به دلیل سمیت پایین، اغلب در محصولات مراقبت شخصی مانند شوینده های تمیز کننده دست، صابون، شامپو کنترل شوره سر و محصولات مراقبتی و ... کاربرد دارد.

کاربرد صنعتی دارد

این ترکیب بر اساس فرمولاسیون ضدعفونی کنندگی خود در زمینه هایی زیر مورد استفاده قرار می گیرد.

• در تولید چسب و افزودنی ها، به عنوان عامل ضد قارچ استفاده می شود که برای شرایط مرطوب مناسب است.
• در صنایع نساجی و تولید خمیر، در فرایند غوطه وری کاربرد دارد.
• در تیمار چرم، برای جلوگیری از حمله باکتری ها، قارچ ها و کپک ها مورد استفاده قرار می گیرد.

نحوه مصرف کلروکسیلنول

این ترکیب به صورت مایع، کرم و صابون، به صورت موضعی و طبق دستور پزشک مورد استفاده قرار می گیرد. این ترکیب شیمیایی دارای گروه -OH است که برای میکروارگانیسم ها کشنده است. پوست دارای میکرو فلور نرمالی است که ترکیبی از باکتری های مضر و مفید است. این ترکیب شیمیایی باکتری های مضر را از بین می برد. بوی نامطبوع تعرق، ناشی از عملکرد باکتری های مضر روی پوست است. برای جلوگیری از تعرق بد بو، فرد باید از ضد عفونی کننده هایی حاوی PCMX استفاده کند. بنابراین، به عنوان دئودورانت در پودر ها، صابون ها، محصولات پاک کننده و محصولات بهداشتی زنانه کاربرد دارد.

رعایت اقدامات احتیاطی هنگام مصرف کلروکسیلنول

• زنان باردار و شیرده باید هنگام مصرف محصولات حاوی این ترکیب شیمیایی احتیاط کنند.
• از محصولات حاوی این ترکیب شیمیایی فقط برای استعمال خارجی استفاده شود و از تماس آن ها با چشم و دهان پرهیز شود.
• از استفاده محصولات حاوی کلروکسیلنول روی گوش میانی و سایر بافت های حساس خودداری شود.

عوارض جانبی مصرف کلروکسیلنول

به طور کلی این ترکیب شیمیایی برای انسان سمی نیست اما می تواند برای بی مهرگان آب شیرین، ماهی ها و گربه ها بسیار سمی باشد. کلروکسیلنول یک تحریک کننده ملایم پوست است و می تواند در برخی افراد واکنش های آلرژیک ایجاد کند.