جهان شیمی

استون چیست؟ استون با فرمول مولکولی CH32CO یک حلال آلی جهانی، بی رنگ، فرار و قابل اشتعال است. استون کوچکترین و کوتاه ترین کتون است که به نام پروپانون یا دی متیل کتون نیز شناخته می شود. در خانه ها، عملیات صنعتی و آزمایشگاه ها، استون به طور معمول برای شستشو مفید است. همچنین به عنوان یک حلال صنعتی بکار می رود. استون قابل اختلاط با آب است و در کاربردهای مختلف و آزمایشگاه به عنوان یک حلال آلی ضروری عمل می کند.

در شیمی آلی، یک بلوک ساختاری رایج است. استون به طور مستقیم یا غیر مستقیم از مشتقات پروپیلن است. استون یک ماده شیمیایی است که ممکن است در بسیاری از وسایل خانه یافت شود. همچنین به طور طبیعی و در نتیجه متابولیسم حیوانات و گیاهان تولید می شود. عوامل زیر منجر به آزاد شدن استون در محیط می شود:

• درختان و گیاهان، آتش سوزی جنگل
• آتشفشان ها
• محل های دفن زباله
• اگزوز خودرو
• تنباکو

کاربردهای استون

حلال

استون چیست؟ برای بسیاری از پلاستیک ها و الیاف مصنوعی، استون به عنوان یک حلال خوب عمل می کند. استون برای نازک شدن رزین پلی استر قبل از سخت شدن، تمیز کردن تجهیزات، برای ذوب اپوکسی ها و سوپرچسب ها بکار می رود. قبل از رنگ ‌آمیزی فلزات به‌ عنوان یک چربی ‌گیر سنگین استفاده می شود.

ماده شیمیایی واسطه

برای سنتز متیل متااکریلات مورد استفاده قرار می گیرد. سنتز بیسفنول A، کاربرد بزرگ بعدی استون است. میلیون ها کیلو استون در ساخت حلال های متیل ایزوبوتیل الکل و متیل ایزوبوتیل کتون بکار می رود.

کاربرد پزشکی و آرایشی

در ساخت محصولات مختلف پزشکی و آرایشی از استون استفاده می شود. همچنین در افزودنی های غذایی، ظروف غذا و پاک کننده های لاک ناخن به عنوان یک ترکیب استفاده می شود. در محصولات پوست مبتنی بر الکل برای درمان آکنه و در لایه برداری شیمیایی، استون یکی از اجزای اصلی است.

آزمایشگاه

استون به شکل حلال قطبی و آپروتیک در واکنش های شیمیایی مختلف در آزمایشگاه ها بکار می رود. واکنش اکسیداسیون جونز همچنین شامل استفاده از استون به عنوان حلال است (در واکنش اکسیداسیون جونز، مکانیسم اکسیداسیون مربوط به الکل های اولیه و ثانویه به اسیدها و کتون ها رخ می دهد. واکنش در حضور اسید کرومیک، اسید سولفوریک آبی و استون ادامه می یابد).

به دلیل قیمت پایین و فراریت، استون به طور گسترده ای به عنوان یک حلال برای تمیز کردن ظروف شیشه ای آزمایشگاهی استفاده می شود. استون در زیر نور ماوراء بنفش بازتاب فلورسنت ایجاد می کند، به همین دلیل است که بخار آن می تواند به عنوان ردیاب استفاده شود.

مصارف خانگی و سایر موارد

استون جزء اساسی پاک کننده لاک ناخن است. برای از بین بردن سوپرچسب بکار می رود و همچنین بقایای شیشه و چینی را به سرعت از بین می برد. متخصصان آرایشی از آن برای پاک کردن چسب های پوستی استفاده می کنند. استون در چاپ سه بعدی نیز بکار می رود.

ایمنی و خطرات استون

اشتعال پذیری شدید آن مضرترین خاصیت استون است. مخلوط ‌هوای بین 2.5 تا 12.8 درصد استون، در دماهای بیشتر از نقطه اشتعال استون 20- درجه سانتی گراد (4- درجه فارنهایت) می ‌سوزند یا باعث آتش سوزی می ‌شوند.

بخارات ممکن است به سمت منابع احتراق دور در امتداد سطوح و جرقه جریان یابد. تخلیه الکترواستاتیک ممکن است بخارات استون را نیز مشتعل کند، اما استون در نقطه شروع احتراق انرژی بسیار بالایی دارد و بنابراین احتراق تصادفی غیر معمول است. به دلیل محتوای بخار زیاد و اثر انجماد تبخیر مایع، حتی ریختن یا پاشیدن استون روی زغال سنگ قرمز رنگ آن را مشتعل نمی کند. ولی در دمای 869 درجه فارنهایت (465 درجه سانتی گراد) به طور خود به خود مشتعل می شود.

استون هنگام اکسید شدن، پراکسید استون را به عنوان یک محصول جانبی تشکیل می دهد اگر اقدامات احتیاطی اولیه انجام شود، هیچ نشانه واضحی از پیامدهای سلامت مزمن وجود ندارد. در صورت استنشاق باعث ایجاد سمیت حاد و مزمن اندک می شود.

عوارض جانبی استون

تنفس مقادیر متوسط تا زیاد استون برای مدت کوتاه می‌ تواند موجب تحریک بینی، گلو، ریه ‌ها و چشم ‌ها شود. همچنین می‌ تواند باعث سردرد، سرگیجه، گیجی، نبض سریع‌ تر، حالت تهوع، استفراغ، اثرات روی خون، غش کردن و احتمال کما و چرخه قاعدگی کوتاه ‌تر در زنان شود. اکنون می توانید به سوال استون چیست و چه کاربردی دارد به راحتی پاسخ دهید.