جهان شیمی

براکس که با نام تترابورات سدیم یا بورات سدیم نیز شناخته می شود، یک نمک معدنی است که عمدتاً به عنوان مواد تشکیل دهنده در محصولات لباسشویی و پاک کننده استفاده می شود. بوراکس را می توان به صورت نمک بی آب، پنتا هیدرات یا دکاهیدرات یافت. فرم های بی آب و دکاهیدرات رایج ترین هستند. فرمول شیمیایی بوراکس دکاهیدرات Na2B4O7.10H2O (همچنین به صورت Na2[B4O5(OH)4]·8H2O نوشته می شود) و فرمول مولکولی آن H20B4Na2O17 است.

جرم مولی بوراکس بی آب 201.22 گرم مول در 1 است، در حالی که جرم مولی نمک دکا هیدرات 381.38 گرم مول در 1 است. بوراکس دکاهیدرات کمپلکسی که دارای 4 اتم بور است که با 7 اتم اکسیژن کئوردیناس شده و ساختار دوحلقه ای را تشکیل می دهد. برای خرید براکس می توانید به فروشگاه های مواد شیمیایی مراجعه نمایید.

خواص فیزیکی وشیمیایی براکس

بوراکس را می توان در نهشته های دریاچه خشک در کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا و ترکیه یافت. علاوه بر این، این دریاچه‌ها مواد معدنی بورات دیگری را نیز فراهم می‌کنند که می‌توان آن‌ها را برای به دست آوردن بوراکس تحت واکنش های مختلف قرار داد.

بوراکس بیشتر از منابع طبیعی استخراج می شود. در نتیجه، فرآیندهای صنعتی کمی برای تهیه آن از طریق مسیرهای مصنوعی وجود دارد. دیگر منابع مهم بوراکس، مواد معدنی بورات موجود در دریاچه های حاوی بوراکس هستند. بوراکس و مواد معدنی بورات با تبلور مجدد خالص می شوند.

بوراکس یک پودر کریستالی سفید است. نقطه ذوب و جوش آن به ترتیب 75 درجه سانتی گراد و 320 درجه سانتی گراد است. چگالی بوراکس 1.73 گرم در میلی لیتر است و در آب بسیار محلول است. بوراکس در آب محلول های قلیایی تشکیل می دهد. در محلول اسیدی بوراکس برای تولید بورات های دیگر مانند سدیم پربورات (PBS)، ترکیبی که در صنایع شیمیایی بسیار مورد استفاده قرار می گیرد، واکنش نشان می دهد. همچنین می تواند اسید بوریک را تشکیل دهد:

Na2B4O7·10H2O + 2 HCl → 4 H3BO3 + 2 Na+ + 2 Cl- + 5 H2O

موارد استفاده از براکس

بوراکس عمدتاً در صنایع شیمیایی، غذایی و دارویی استفاده می شود. بوراکس به عنوان افزودنی ضد قارچ در داروسازی و تولید مواد غذایی کاربرد دارد. همچنین در این صنایع برای تهیه محلول بافری برای تنظیم pH محصولات استفاده می شود. به طور گسترده ای به عنوان مواد تشکیل دهنده بسیاری از مواد شوینده لباسشویی و محصولات پاک کننده استفاده می شود. بوراکس جایگزینی برای استفاده از جیوه در استخراج طلا است و همچنین به عنوان جذب کننده نوترون در راکتورهای هسته ای استفاده می شود.

بوراکس با کبالت، مس، کروم، منگنز و نیکل ترکیب می شود و ترکیبات رنگارنگ ایجاد می کند. این کانی به دلیل همین خاصیت از قرون وسطی به عنوان لعاب سفال استفاده می شده است. براکس یک باز ضعیف است که در عکاسی و محلول های بافر نیز استفاده می شود.

همچنین از پاک کننده های خانگی گرفته تا غذای گیاهان آپارتمانی و خمیر دندان سگ وجود دارد. بوراکس دارای رسانایی شیمیایی پایینی است که در هنگام گرم شدن به دلیل محتوای بور به میزان قابل توجهی افزایش می یابد. در دماهای خاص، بور مانند یک نیمه هادی رفتار می کند و برای افزایش رسانایی به ژرمانیوم و سیلیکون نیز اضافه می شود. خرید براکس به راحتی حتی از طریق اینترنت امکان پذیر است.

اثرات بهداشتی و خطرات ایمنی براکس

بوراکس سمی و تحریک کننده نیست. با این حال، برخی از مطالعات برای نشان دادن اثرات سرطان زا احتمالی و خطر آن بر باروری و بارداری در حال انجام است. این ترکیب قابل اشتعال نیست و با بسیاری از ترکیبات شیمیایی واکنش نمی دهد.

مصرف آن می تواند باعث مسمومیت حاد شود. مقدار کشنده برای کودکان حدود دو قاشق چای خوری است، در حالی که تقریباً 6 تا 9 قاشق چای خوری در یک انسان بالغ با جثه متوسط این کار را انجام می دهد. اما، اگر با احتیاط از بوراکس استفاده کنید و طبق دستورالعمل از آن استفاده کنید، بعید است که آسیبی به شما وارد کند.

این ترکیب به همان اندازه که برای انسان سمی است برای حیوانات نیز سمی است. اگر حیوان خانگی شما مقدار کمی بخورد، ممکن است علائم گوارشی خفیف تا شدید را تجربه کند. مقادیر بیشتر باعث علائم بدتر از جمله مرگ می شود.

تهدید اولیه براکس برای محیط زیست شامل استخراج بور است. به طور کلی، استخراج معادن روباز، منظره و حیات وحش آن را از بین می برد که برای محیط زیست خوشایند نیست. برای آگاهی از قیمت خرید براکس می توانید به سایت های فروش آن مراجعه کنید.